RT Chimera - шаблон joomla Новости

 سید محمود نجاتی حسینی


458-610-1390-4-13-11-36-11-724اندیشه های اجتماعی فرهنگی و اندیشه ورزان اجتماعی فرهنگی را بر حسب فرمت" تاریخ اندیشه " می توان به فرم های متنوع بازشناسی نمود.منظور نظر فرم های کم مایه (‌بازمعرفی)‌ ، میان مایه(‌بازنمایی)‌ و پر مایه (‌بازخوانی برای بازتولید و بازاندیشی ) است .
از این روی قصد این جستارتلاش برای شناخت پرمایه اندیشه اجتماعی – دینی علی شریعتی است .امید آن که میسر شده باشد. به این منظور تفحص در چهار سپهر مهم در اندیشه علی شریعتی مبنا قرار گرفته است :

  • "جامعه شناسی دین"مورداستفاده شریعتی– به عنوان "ایده" علمی ؛
  • "جامعه شناسی دینی" خلاق و اصیل شکل گرفته در آثار شریعتی – به عنوان "عقیده" ایدئولوژیک؛
  • "فلسفه تاریخی" ایدئولوژیکی  فهم شده و بازنمایی شده توسط شریعتی به عنوان بافتاری تاریخی به واسطه امرمتافیزیکی – به عنوان "حقیقت متعین" رادیکال   
  •  "فلسفه اجتماعی دینی" طراحی شده توسط شریعتی – به عنوان "عمل" انقلابی.

این چهار سپهر را می توان به جویبارهایی از اندیشه تشبیه نمود که گویی به رودخانه خروشان "فلسفه اجتماعی دینی"علی شریعتی می ریزند.رودخانه ای که همیشه هم وفق سنت طبیعی متعارف و استاندارد اندیشه ورزی اجتماعی،‌به رنگ "آبی" (‌رفورمیستی یا حتی کنسرواتیستی )‌ نیست ؛‌بل که گاهی به رنگ"قرمز" (‌رادیکالیستی  و میلیتاریستی) نیز درمی آید .!
اما برای فهم اصیل آنچه منظور نظر این جستار است ازروش"پدیدارشناختی"(‌فنومنولوژیک) ‌استفاده نموده ایم ، یعنی بدون مراجعه به آثاردیگران در باره علی شریعتی  و فهم ها و تعابیر درست و نادرست آنان از علی شریعتی؛‌صرفا به ایده های علی شریعتی آن گونه که خود علی شریعتی ابراز نموده (و البته آن گونه که از فیلتر ذهن و فهم و زبان و قلم نگارنده این نوشتار نیز عبور شده است) نظر کرده ایم .
پرواضح است و البته منطقی که دراین نوع جستارهای فنومنولوژیک( نه چندان هم متعارف درمیدان تولید ادبیات دانش اجتماعی مسلمین ،‌روشن فکری دینی ،‌احیای فکردینی،‌تاریخ اندیشه اسلامی که نهایتا برای فربه کردن جامعه شناسی های اسلام و تشیع مناسب هستند و مفید و لازم )‌ قرار و قصد نیست که جستارگر (‌دراین جا - نگارنده این نوشتار) به تفصیل و با اب و تاب ایده های اندیشه ورز مورد نظر(‌دراین جا – علی شریعتی ) را بیان نماید ؛‌بل در اصل و اساس مراد و مطلوب آن آست که از منظری نو ،‌ تنها ایده های کلیدی مغفول و مهجور آن اندیشه ورز و نیز مفاهیم متروک دستگاه فکری وی از نو به خوانندگان و مخاطبان عرضه شود .
هدف آن است مخاطبان و علاقمندان و کارشناسان(‌دراین جا– شریعتی خوانان و شریعتی پژوهان) بتوانند با ابتنا و اتکا و اتخاذ این منظرهای نو (‌دراین جا - منظر "جامعه شناسی های دین و دینی"  و "‌فلسفه تاریخ متافیزیکی " و "فلسفه اجتماعی  دینی"‌علی شریعتی) در مراجعه به آثار آن اندیشه ورز (‌دراین جا – مجموعه آثار سی و شش مجلدی علی شریعتی) هم افق هایی نو پیش روی خود بیابند و هم استراتژی هایی کاربردی و راهبردی برای عمل – عقیده  خود بجویند.
باری،‌بااین اوصاف نگارنده به صورتی بسیار فشرده وموجز وصرفا اشاره وار به ساحت های چهارگانه اندیشه های علی شریعتی وفق الگوی ترسیم شده دربالا خواهدپرداخت.و به دین سان،این جستار خود را از پرداختن به اثار علی شریعتی به سبک مرسوم و متعارف و سنتی آن(‌که البته ممکن است در مقام ومنزلت توصیف دستگاه فکری علی شریعتی مناسب و سودمند و ضروری هم باشد) معاف خواهد نمود.
شاید این تذکر هم سودمند باشد که هرکدام از 4  محور مضمونی این نوشتار و جستار می توانند فصلی موسع و مفصل و مطول باشندازکتابی به همین نام درباره اندیشه اجتماعی دینی علی شریعتی.امیدوارم این توفیق نیز به زودی  حاصل شود. 

* آنچه در این بخش درج می‌شود چکیده مقالات دریافتی سمپوزیوم چهلمین یادمان شریعتی است. مقالات در مسیر داوری توسط هیئت علمی سمپوزیوم است و گزیده‌ای از آن‌ها در کتاب مجموعه مقالات سمپوزیوم منتشر خواهد شد.